|
AMERİKA'DA ORTAÖĞRETİM
Amerika'da federal hükümet, okulları doğrudan yönetmediği gibi, öğretmenlere,
kullanmaları gereken kitaplar ya da takip etmeleri gereken öğretim metotları
konusunda da herhangi bir telkinde bulunmaz.
Dolayısıyla Federal Hükümetin, Amerikan eğitim sisteminde hiçbir rolü
olmadığı söylenebilir. Her eyalet kendi eğitim politikasını kendisi tespit
eder. Okul meclisleri, okul bölgesi için genel politikaları ve yabancı
öğrencilerden alınacak harçların miktarını belirler. Öğrenciler 12. sınıfa
kadar okul harcı ödememektedir.
Ağustos ayının sonlarında başlayan akademik yıl, Haziran ayının ortalarına
kadar devam eder. Öğrencilerin okula devam etmeleri gereken gün sayısı
eyaletten eyalete değişmekle birlikte ortalama 180-190 gün arasında
seyreder.
Çoğu Amerikan üniversitesi temel olarak sömestr sistemini kullanır. Her bir
sömestr ortalama 13 -15 hafta arasında değişmektedir. Bu da akademik takvim
olarak Eylül - Aralık ve Ocak - Nisan ayları arasını kapsamaktadır. Ayrıca
bazı okullar öğrencinin isteğine bağlı olarak, açtıkları yaz okullarıyla
öğrenciye ek kredi alma imkanı sunarak daha erken lisans diploması alabilme
şansı tanır. Sömestr sisteminin yanında trimester ve quarter sistemleri de
uygulanmaktadır. Okumayı düşündüğünüz üniversitede hangi dönem sisteminin
kullanıldığını bilmeniz önemlidir. Master eğitimi alan öğrenciler, bir
sömestr boyunca ortalama 9 olmak üzere toplam 30-46 arası kredi alarak
derecelerini elde ederler.
İlk ve orta öğretim
Amerikan öğrencilerinin yaklaşık %90'ı kolej seviyesinin altında, eyalet
vergileriyle finanse edilen, kamuya ait ücretsiz ilk ve orta öğretim
okullarına devam etmektedir.
Bir
çok öğrenci ise kamu okulları yerine aileler tarafından finanse edilen özel
okullara gider. Her beş özel okuldan dördü dini gruplar tarafından
yönetilir. Bu tür okullarda normal derslerin yanı sıra müfredatın bir
parçası olarak dini dersler de verilir (Kamu okullarında dini eğitim
verilmez). Bunların yanı sıra, 'ev okulu (home schooling)' adı verilen bir
sistemle az sayıda ebeveyn çocuklarına kendileri evde eğitim verir.
K
through 12
Amerikan ilk ve ortaöğrenim sistemi genel olarak ilkokul (elementary),
ortaokul (middle school/junior high school) ve liselerden (high school)
oluşur. Bu sistem anaokulundan (kindergarten) 12'inci sınıfa kadar anlamına
gelen "K through 12" olarak bilinir. Çocuklar beş yaşına geldiklerinde
anaokuluna, altı yaşında ise ilkokula başlarlar ve ilkokul 6. sınıfa kadar
devam eder. Ortaokul altıncı ve dokuzuncu sınıf arasını, bunu takip eden
lise ise dokuzuncu ve on ikinci sınıf arasını kapsar. Lise son sınıfa kadar
takip edilen bu sıra standarttır ancak kendi içinde bir çok modeli ve
yorumlanış biçimi vardır. İlköğretim, cinsiyete, ırka, dine, öğrenme
problemlerine, fiziksel yetersizliklere, İngilizce konuşma kabiliyetine
bakılmaksızın (yaş limiti değişmekle birlikte) bütün vatandaş ve göçmenlere
zorunludur.
|
Lise öğrencileri, çok geniş bir müfredatı takip ederek İngilizce, matematik,
teknik ve sosyal bilimlerde derslere katılırlar. Bazı liselerde öğrenciler
bölümlere (track) ayrılırlar. Kolej veya üniversiteye devam etmeyi düşünen
öğrenciler, ilgili bölümlere devam ederek, kendilerini üniversiteye
hazırlayacak dersler alırlar. Son yıllarda bölümleşme sistemi popülerliğini
kaybetmeye başlamıştır. 1970 yılında Amerikan öğrencilerinden liseyi bitirip
koleje devam edenlerin sayısı yüzde elliyken, bugün yüzde yetmiş beş
olmuştur. Lise son sınıftayken, öğrenci, seçeceği dala göre kolej
başvurusunu yapar. Amerika'da lise okumak sanıldığı kadar zor değildir
aslında. Bir Türk öğrencisi için Amerika'da lise dendiğinde akla ilk gelecek
avantajlar şunlardır:
Amerika'da lise eğitimi öncelikle İngilizce'deki acemiliğinizi atmanıza
yardımcı olacak, okurken, yazarken ve konuşurken dilinize fark edilebilir
bir akıcılık kazandıracaktır.
Ailenizden uzakta olacağınız için yaşıtlarınıza göre daha kısa sürede
sorumluluk alma ve bağımsız hareket etme yetenekleri kazanacaksınız.
Amerikan kültürü ve yaşam tarzı hakkında birinci dereceden bilgi sahibi
olacaksınız.
Ezbere dayalı eğitim yerine düşünme gücünüzü geliştirecek bir müfredat ve
arkadaşça yaklaşımlara sahip öğretmenler sayesinde iyi bir akademik kariyer
edinmiş olacaksınız.
Liseler genellikle şu şekilde gruplara ayrılmıştır;
Single-sex schools: Sadece kız veya sadece erkek öğrencilerin eğitim
gördükleri okullardır. Kız lisesi veya erkek lisesi ayrımının sebebi,
öğrencilerin sosyal ve arkadaş çevrelerinden etkilenmelerini önlemektir.
Özellikle kız öğrencilerin gerek ders içi gerekse ders dışında liderlik
vasfını kazanmalarına yardımcı olmaktır.
Military schools: Geleneksel lise müfredatının yanı sıra sıkı disiplin
kuralları içinde temel askeri bilgilerin de verildiği okullardır. Bazı
derslerde talim ve üniforma mecburiyeti vardır.
ESL Bridge Programs:
Programın amacı, hiç İngilizce bilmeyen öğrencilere Amerika'da herhangi bir
okulda rahatça okuyabilecekleri düzeyde İngilizce öğretmektir. Amerika'da
lise okumayı düşünenlerin bu tür programlara yaz aylarında veya Nisan ayında
katılmalarında fayda vardır.
Postgraduate programs:
Liseyi bitirdiği halde, kendisini üniversite için hazır hissetmeyen
öğrenciler için hazırlanmış bir yıllık programlardır. Program özellikle
okuma yazma gibi sözel becerilerin yanı sıra Matematik yeteneklerin
geliştirilmesi amacını taşır. 16-18 yaş arasındaki öğrenciler bu tür
programlara katılırlar.
|
|